(tiếp theo)
Chương Ba
II
Câu chuyện còn dài, thôi ngủ đi!
Tưởng rằng hôm sau Hiển sẽ được Kha cho biết đầu đuôi “câu chuyện còn dài” đó . Nhưng không, lục quân khóa tám bắt đầu khai giảng . Kha và Hiển được biên chế vào cùng đại đội nhưng ở hai trung đội khác nhau . Vì là cựu học viên của khóa bảy nên Kha ở thế “dé chân chèo”, nửa là học viên khóa tám, nửa là cán bộ phụ trách ban văn nghệ của hiệu bộ (văn phòng của ban giám đốc trường). Những buổi đầu khai giảng, cả cán bộ lẫn học viên đều bận túi bụi, một tháng sau mới điều hòa xong mọi hoạt động trong trường . Và cũng cho tới lúc đó, Hiển mới bắt đầu được Kha kể cho nghe “câu chuyện còn dài” trên, kể làm nhiều lần vào những giờ đi tuần trong đêm khuya hoặc những giờ cùng nhau vào rừng kiếm củi .
Sau chiến thắng Cao Bắc Lạng, trường lục quân Trần Quốc Tuấn dời khỏi Thái Nguyên chuyển sang Côn Minh (Vân Nam) để tránh nạn phi cơ oanh tạc, địa điểm ở Phụng Minh Thôn . Hết khóa sáu, sang tới khóa bảy, thì cơ sở cho các ngành bộ binh, công binh, pháo binh đã được thiết lập qui củ đâu vào đấy .
Khóa bảy học yên lành được nửa chương trình thì viên sư đoàn trưởng cố vấn bèn khuyên thiếu tướng chính ủy Trần B. nên đem kinh nghiệm Trung Hoa áp dụng vào trường lục quân Việt Nam . Đó là kinh nghiệm phát động phong trào “tam phản”. Theo sư đoàn trưởng cố vấn thì trước đây nhờ có phương pháp tam phản mà đảng Cộng Sản Trung Hoa đã khám phá ra biết bao nhiêu thành phần phản động từng trực tiếp hoặc gián tiếp làm gián điệp để phá hoại Đảng . Lịch trình cuộc học tập đó như sau:
- Thoạt tiên đương sự tự bộc lộ mình đã nghĩ điều gì, làm điều gì qua từng biến cố .
- Các đồng chí trong tổ tam giao, trong tiểu đội, trong trung đội sẽ căn cứ vào những lời đương sự tự tố cáo đó mà nêu nghi vấn rồi chất vấn vấn đề soi tỏ đường đi mà tìm ra căn bệnh . Có mấy căn bệnh chính là: cầu an, hưởng lạc, giao động, hủ hóa ...
- Cấp lãnh đạo sẽ căn cứ vào kết quả trên, dùng “ánh sáng lý luận Mác Lê” mà quyết định thành phần đương sự .
Việc kiểm thảo nhân sinh quan theo ba đợt như trên áp dụng sang trường hợp Việt Nam sẽ lấy năm 1945 làm mốc phân chia hai giai đoạn: từ 1945 trở về trước là xã hội cũ, từ 1945 trở lại đây là xã hội mới . Các đảng viên cốt cán được chỉ định vào ban nghiên cứu học tập . Việc làm đầu tiên của ban này là lập một bản “danh sách đen” ghi sẵn những người thuộc thành phần năng tội lỗi nhất (là theo ý kiến của ban đó) để chuẩn bị đưa họ lên “bàn mổ” (nghĩa là đưa họ ra kiểm thảo). Ban nghiên cứu học tập còn bố trí sẵn những câu hỏi “phản phúc” (hỏi đi hỏi lại), học tập thái độ nên phản ứng ra sao để đối phó với tùy từng đương sự . Ban nghiên cứu học tập lại khôn ngoan chỉ định một số đảng viên xung phong lên “bàn mổ” trước làm “người điển hình”, có tác dụng chuẩn bị tinh thần học tập cho những người sau .
Phong trào tam phản bắt đầu!
Khẩu hiệu căng khắp nơi nhắc nhở sự quan trọng của phong trào tam phản . Tất cả mọi phương tiện đều phục vụ cho phong trào tam phản! Mỗi tiểu đội học tập ở một nhà riêng, tuyệt đối không ai được nói chuyện với người ngoài tiểu đội mình.
“Người điển hình” vào ngồi căn phòng nhỏ xung quanh quây vải đen, ôn lại quãng đời dĩ vãng hồi tiền cách mạng để bắt đầu viết bản phản tỉnh thư dưới ánh đèn dầu leo lét . “Người điển hình” đi chân không, mặc áo không cài khuy, mặc quần không giải rút, ăn cơm lạt, vẻ măt dáng người đau đớn, sầu khổ, thiểu não vì hối hận cho những tội lỗi xưa của mình .
Có người điển hình tự tố cáo đã ba lần rắp tâm đầu hàng địch; kháng chiến gian khổ quá, thà làm tù binh địch một thời gian, rồi được trở về quê quán ở vùng tề còn hơn .
Có người điển hình tự tố cáo đã từng làm chỉ điểm cho địch bằng cách treo ngửa gương trên ngọn cây để phi cơ địch biết mà oanh tạc .
Có người điển hình tự tố cáo, ôi ghê tởm, đã có ý tưởng ngủ với em gái . Trong buổi kiểm thảo này người đó nói một hồi lại ngất đi ... nói một hồi lại ngất đi ... ngất thật sự! Sau cùng đương sự đứng lên kết tội xã hội cũ đã làm con người sa đọa đến cùng cực, ca ngợi xã hội mới với “ánh sáng Mác Lê” đã dìu nhân loại từ vực thẳm tội lỗi lên đến đỉnh non cao của đạo đức .
Xin mở một ngoặc đơn để ghi chú ngay ở đây là chỉ sáu tháng sau, vào dịp học tập lại những sai lầm của phong trào tam phản, chính những người điển hình lại thú nhận những tội lỗi trên hoàn toàn chỉ có trong tưởng tượng; họ cho rằng càng tưởng tượng ra được những lỗi tày trời càng chứng thực được kỳ công khắc phục lòng tự ái, tự giải phóng khỏi cá nhân chủ nghĩa, chỉ còn biết trung kiên phục vụ Đảng . Có thể là lỗi tưởng tượng, nhưng họ đã hối hận thật, bởi họ tin tưởng rằng xã hội cũ đầy rẫy những tội lỗi như thế mới phải, mới đúng . Không nhìn thấy những tội lỗi do xã hội cũ gây nên ở chính bản thân là chưa giác ngộ, chưa thấm nhuần tư tưởng Đảng . Lẽ nào một cán bộ được Đảng tín nhiệm đến đề cử ra làm người điển hình, mở đầu phong trào tam phản mà lại chưa thấm nhuần tư tưởng Đảng ?
Các người điển hình đã thi đua tưởng tượng để tự tố cáo một cách hùng hồn những tội lỗi nặng nhất chính là vì thế .
Sau những người điển hình, đến những người có tên ghi trong sổ đen . Đây mới là nạn nhân chính, những đích chính của phong trào tam phản .
Có những cán bộ trước là du kích nằm trong vùng địch, có những cán bộ đã từng bị phòng nhì của địch bắt được và tra tấn đến chết đi sống lại, có những cán bộ từng vào sinh ra tử trong bao nhiêu chiến dịch đã được tặng huân chương chiến sĩ hạng nhất (trong số đó phần lớn đã là cán bộ chi ủy viên của Đảng) vậy mà trước những câu hỏi lục vấn lăng líu ngu xuẩn: “Tại sao thế này, vì sao thế nọ” họ cũng bị đưa dần đến thái độ lúng túng, thái độ của “kẻ phản cách mạng đã bị lột trần mưu mô . Mặc dầu đương mùa đông tuyết phủ, có những anh bị lột hết quần áo ngâm nửa giờ xuống nước lạnh rồi cứ trần truồng như vậy cổ đeo bảng “phản cách mạng” đi diễu trước đông đủ các học viên và nhân viên hiệu bộ, trai có, gái có (trong số những nhân viên hiệu bộ có một số phụ nữ Trung Hoa). Điểm kỳ dị nhất chính là ở chỗ ban lãnh đạo học tập đã khéo giữ được hai bề mặt hoàn toàn mâu thuẫn ở cùng một buổi học tập . Đương sự làm bản phản tỉnh thư rồi nêu nghi vấn, chất vấn, sỉ vả hành hạ cho điêu đứng ê chề ... Sau buổi kiểm thảo đương sự được vỗ về nhắc nhở cho biết là có tự bộc lộ như vậy, có bị anh em đồng đội hành hạ như vậy mới tẩy rửa được tàn tích nô lệ cũ mà phục vụ Đảng, phục vụ nhân dân .
Đã được giải thích như vậy, nếu buổi kiểm thảo xong nạn nhân còn cười nhạt tức là trong lòng còn tàng trữ một tư tưởng phản động nào chưa bộc lộ . Tiếp tục tam phản tìm căn nguyên mới!
Nạn nhân mà tức uất đến phát khóc ấy là hèn hạ và còn tư tưởng oán Đảng để có thể phản Đảng sau này . Tiếp tục tam phản để tẩy não!
Nạn nhân mà im lặng là ngoan cố . Tiếp tục tam phản để khai thác thêm căn bệnh!
Thương khi buổi kiểm thảo dứt, nạn nhân muốn gục xuống tại chỗ vì cảm thấy cả thân thể lẫn tâm hồn bị nhão đừ, gương mặt chĩu nặng u sầu như người vừa hay tin cả nhà bị tử nạn .
Chưa thoát! Tinh thần sau buổi kiểm thảo chưa được phóng thích buông xuôi . Nếu sau buổi kiểm thảo mà ăn ngủ như thường ấy là có thái độ nhơn nhơn với tội lỗi, ăn ít hay bỏ ăn là kém thành thật, còn tiềm ẩn tư tưởng oán hận . Phải làm sao vẫn đau khổ thấm thía, đau khổ vì hối hận, vẫn niềm nở chào hỏi anh em, có thể xuống sân vui vẻ gia nhập một sét “vô lây”. Sau đó lại lập tức đi vào căn phòng căng vải đen, ngồi dưới ánh đèn dầu leo lét; tiếp tục ôm đầu suy nghĩ, tìm thêm hành động tội lỗi để chứng minh cho tư tưởng tội lỗi ngõ hầu giải đáp được một số nghi vấn chính đáng của anh em đồng đội đã giúp mình đối chiếu bệnh trạng trong những ngày qua; rồi thành khẩn hí hoáy viết thêm những trang mới để bổ khuyết cho bản phản tỉnh thư cũ .
Tất cả những công việc đó kể cả khi phải tạm ngừng để đi sau, đi tiểu đều đặt dưới sự canh chừng gắt gao của tổ tâm giao .
Tới một giai đoạn kia, nhiều người bị dồn vào thế cùng và nhân một lúc giây thần kinh bị căng thẳng đến cực độ bèn cho bùng nổ công phẫn, như quả mìn bùng nổ dưới sức nặng của chiến xa và thét lên:
- Ừ tao phản cách mạng!
- Ừ tao là bí thư của Vũ hông K.!
- Ừ tao chiến đấu vì cá nhân chủ nghĩa, vì anh hùng chủ nghĩa!
Lê K., con bà Cát Hanh Long, khi đó còn đương là phó chính ủy lãnh đạo học tập .
Sau cái chết thương tâm của Đồng (sẽ được thuật lại sau đây) phong trào tự sát bắt đầu và trung đoàn Lê K. nổi tiếng là trung đoàn có nhiều người tự sát nhất . Đã có kẻ dùng giây thừng tự tử; đã có kẻ bẻ vụn những lưỡi dao cạo râu mỏng hòa với nước uống, rồi ra sân chơi bóng rổ, được nửa cuộc thì gục xuống chết...
Để ngăn phong trào tự sát, chính trị viên tiểu đoàn Hoàng Q.bèn chỉ vào xác một nạn nhân cuối cùng thét mắng:
- Quân phản bội! Quân trốn nợ nhân dân! Các đồng chí hãy quăng xác nó lên đồi!
Xác nạn nhân được quẳng lên đồi . Qua đi một đêm, sớm hôm sau, khi được phép chôn, anh em đồng đội lên tới nơi thì chỉ còn thấy những mảnh áo rách tơi tả kéo lê dưới mặt đất, vướng một ít vào bụi cây thấp ven thung lũng . Sài cứu – một giống chó rừng – đã tha xác chàng thanh niên Việt xấu số đó xuống tận đáy thung lũng sâu và xa dưới kia!
U uất, căm hờn chất thành núi thành non mà phải ngậm miệng! Kể cả giữa đôi bạn tâm tri nhất cũng không ai dám hé miệng thố lộ với ai nửa lời, bởi ai nấy sợ nhỡ xảy miệng đến tai Đảng . Đảng căn cứ vào đấy đặt lên bàn mổ tam phản thì thực là tàn cả một đời .
Trong cảnh “tiếng oan dậy đất, án ngờ lòa mây” đó có hai chuyện đáng được thuật lại, một vào lúc mở màn cực kỳ thương tâm, một vào lúc gần hạ màn nhiễm tính chất bi hài .
(còn tiếp)
No comments:
Post a Comment